آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید یک شیء یا شخص را با چند ویژگی مختلف در زبان انگلیسی توصیف کنید و در ترتیب صفتها انگلیسی دچار تردید شوید؟ مثلاً بگویید “a black big car” یا “a big black car”؟ این سردرگمی کاملاً طبیعی است. خبر خوب این است که یک قانون نانوشته و منطقی برای این ترتیب وجود دارد که انگلیسیزبانها به طور ناخودآگاه از آن پیروی میکنند.
در این مقاله، قرار است یک بار برای همیشه این رمز را با هم کشف کنیم. ما نه تنها از یک فرمول ایرانی و جذاب به نام “شکار مجاز” پردهبرداری میکنیم، بلکه شما را به سطح تسلط کامل بر جایگاه و ترتیب صفاتها در انگلیسی میرسانیم. اگر به دنبال محیطی هستید که این مهارت را بهصورت عملی تمرین کنید، انتخاب بهترین آموزشگاه زبان مشهد میتواند نقطه شروع فوقالعادهای باشد.
چرا ترتیب صفات در انگلیسی اینقدر مهم است؟
یکی از چالشهای اصلی زبانآموزان فارسیزبان در یادگیری انگلیسی، درک صحیح ترتیب صفتها در انگلیسی است. برخلاف زبان فارسی که ترتیب صفتها انعطافپذیرتر است، زبان انگلیسی قوانین دقیقی برای جایگاه صفت در جمله انگلیسی دارد.
شاید با خودتان بگویید “چه فرقی میکند؟ در هر صورت منظورم را میفهمند.” بله، شاید در محاورههای ساده منظور شما منتقل شود، اما رعایت نکردن ترتیب درست صفتها، جمله شما را برای یک انگلیسیزبان “عجیب” و “غیرطبیعی” جلوه میدهد. این دقیقاً مانند این است که در فارسی بگوییم: “من یک خریدم ماشین بزرگ قرمز.” جمله قابل فهم است، اما اشتباه بودن ساختار آن کاملاً واضح است. یک اصل نانوشته در زبانشناسی اینطور میگوید:
نظم در زبان، بازتابی از نظم در تفکر است.
رعایت ترتیب صفتها، نشاندهنده تسلط و درک عمیق شما از زبان انگلیسی است و به شما کمک میکند تا مانند یک فرد بومی (Native) صحبت کنید. اگر قصد دارید مهارت مکالمه و نوشتار خود را ارتقاء بدهید، استفاده از تمرینهای تقویت املای زبان انگلیسی و تمرینهای شنیداری مثل آموزش زبان انگلیسی با اخبار میتواند خیلی به شما کمک کند.
جایگاه صفت در جمله انگلیسی: دو موقعیت اصلی
۱. قبل از اسم (Attributive Position):
- A beautiful red rose (یک گل رز قرمز زیبا)
- The old wooden table (میز چوبی قدیمی)
۲. بعد از فعل ربطی (Predicative Position):
- The rose is beautiful (گل رز زیباست)
- That table looks old (آن میز قدیمی به نظر میرسد)
فرمول طلایی: رمز ترتیب صفتها در انگلیسی
برای تسلط بر ترتیب صفتها، متخصصان زبانشناسی فرمول مشهور OSASCOMP را ارائه دادهاند. این فرمول در بیش از ۸۵٪ مواقع کاربرد دارد و اگر به آن مسلط شوید، حتی میتوانید موقع آدرس دادن به انگلیسی هم توصیفات دقیق و درست داشته باشید.
- O – Opinion (نظر): نظر شخصی شما (مانند “ک” در شکار مجاز).
- Ugly, lovely, amazing, difficult
- S – Size (اندازه): ابعاد و اندازه (مانند “ا” در شکار مجاز).
- Large, tiny, enormous, little
- A – Age (سن): قدمت و سن.
- Old, new, young, ancient
- S – Shape (شکل): شکل هندسی یا ظاهری.
- Round, square, triangular, flat
- C – Color (رنگ): رنگ (مانند “ر” در شکار مجاز).
- Blue, reddish, purple
- O – Origin (منشأ): مبدأ و ملیت (مانند “م” در شکار مجاز).
- Persian, Turkish, solar
- M – Material (جنس): ماده سازنده (مانند “ج” در شکار مجاز).
- Gold, wooden, plastic
- P – Purpose (کاربرد): هدف و کاربرد (مانند “ز” در شکار مجاز).
- Sleeping (bag), writing (desk), running (shoes)
✅ مثال صحیح
A beautiful small old round red Chinese wooden dining table
یک میز غذاخوری چوبی چینی قرمز گرد کهنه کوچک زیبا
❌ مثال نادرست
A Chinese red round old small beautiful wooden dining table
ترتیب اشتباه صفتها
کشف رمز “شکار مجاز”: فرمول فارسی ترتیب صفات!
و اما میرسیم به بخش هیجانانگیز ماجرا! برای اینکه ترتیب صفات را راحتتر به خاطر بسپارید، یک کلمه رمز فارسی وجود دارد: “شکار مجاز”. این کلمه یک سرواژه (Mnemonic) عالی برای به خاطر سپردن ترتیب اصلی صفتهاست. بیایید آن را کالبدشکافی کنیم:
- ش (شناسه و تعداد – Determiner/Number): کلماتی که تعداد یا مالکیت را مشخص میکنند و همیشه در ابتدای زنجیره صفات میآیند. مثل: a, an, the, two, some, my, her
- ک (کیفیت و نظر – Quality/Opinion): صفاتی که نظر شخصی شما را بیان میکنند. این صفات ذهنی (Subjective) هستند. مثل: beautiful, horrible, nice, wonderful, silly
- ا (اندازه – Size): صفاتی که بزرگی یا کوچکی چیزی را توصیف میکنند. مثل: big, small, tall, long, huge
- ر (رنگ – Color): صفاتی که رنگ را مشخص میکنند. مثل: red, blue, black, greenish
- م (ملیت و منشأ – Origin/Nationality): صفاتی که نشاندهنده مبدأ یا ملیت چیزی هستند. مثل: Iranian, German, Chinese, lunar
- ج (جنس – Material): صفاتی که جنس ماده سازنده را بیان میکنند. مثل: wooden, silk, metal, cotton
- ا (اسم – Noun): در نهایت، اسمی که تمام این صفتها در حال توصیف آن هستند.
- ز (زیادی یا کاربرد – Purpose/Qualifier): این حرف در رمز اصلی برای جور شدن کلمه آمده، اما به بهترین شکل میتواند به “صفتهای کاربردی” اشاره کند؛ صفاتی که هدف و کاربرد یک اسم را بیان میکنند و معمولاً چسبیده به اسم میآیند. مثل: sleeping در sleeping bag یا dining در dining table.
اگر این ترتیب را خوب یاد بگیرید، میتوانید هر شیء یا موقعیتی را بهراحتی و با توصیفات دقیق بیان کنید. حتی در یک موضوع برای بحث آزاد انگلیسی، داشتن این مهارت باعث میشود گفتار شما روانتر و طبیعیتر به گوش برسد.
جدول کامل ترتیب صفتها در زبان انگلیسی
مثال کامل برای به خاطر سپردن:
“I saw a lovely small old square black Persian wooden coffee table in the shop.”
من یک میز قهوهخوری چوبی ایرانی مشکی مربع شکل قدیمی و کوچک دوستداشتنی در مغازه دیدم.
قواعد پیشرفته و نکات تخصصی
۱. استثناها و حالات خاص
الف) صفتهای مرکب:
- A well-known writer (نویسندهای مشهور)
- A twenty-year-old man (مردی بیست ساله)
ب) صفتهایی که فقط بعد از فعل میآیند:
- afraid, alive, alone, asleep, awake, aware
- مثال: The man is alive (نه: The alive man)
۲. استفاده از ویرگول و “and”
قانون ویرگول: بین صفتهای همسان از ویرگول استفاده کنید:
- A tall, handsome man (مرد بلند قد و خوشتیپ)
قانون “and”: برای دو رنگ یا دو صفت نهایی:
- A black and white photo
- The room was large and comfortable
۳. ترتیب صفات در انگلیسی شکار مجاز: نکات ویژه
در برخی موارد میتوان ترتیب را تغییر داد:
الف) برای تأکید:
- That expensive little car! (به جای little expensive)
ب) در شعر و ادبیات:
- “The green great dragon” – Lewis Carroll
ج) در گفتار عامیانه:
- A big old house (طبیعیتر از old big house)
تمرینات کاربردی و نمونه سوالات
تمرین ۱: مرتبسازی
صفتهای زیر را در ترتیب صحیح قرار دهید:
- wooden / old / beautiful / small / table
- sports / red / new / Italian / car
- cotton / blue / comfortable / shirt
پاسخ:
- A beautiful small old wooden table
- A new red Italian sports car
- A comfortable blue cotton shirt
تمرین ۲: تشخیص اشتباه
جملات زیر را بررسی و اصلاح کنید:
- ❌ A wooden old beautiful table
- ❌ A red new sports car
- ❌ An Iranian ancient carpet
پاسخ صحیح:
- ✅ A beautiful old wooden table
- ✅ A new red sports car
- ✅ An ancient Iranian carpet
خطاهای رایج و راهحلها
۱. قرار دادن رنگ قبل از اندازه
❌ A red big car ✅ A big red car
۲. اشتباه در ترتیب نظر و اندازه
❌ A small beautiful house ✅ A beautiful small house
۳. عدم رعایت ترتیب منشأ و ماده
❌ A wooden Italian chair ✅ An Italian wooden chair
نکات طلایی برای حرفهای شدن
- قانون نانوشته شماره ۱: یک انگلیسیزبان به ندرت در مکالمات روزمره بیش از دو یا سه صفت برای یک اسم به کار میبرد. استفاده از چهار صفت یا بیشتر، جمله را کتابی و غیرطبیعی میکند.
- صفات نظری (Opinion) خود دو دستهاند:
- نظر عمومی (General): صفاتی که برای هر چیزی به کار میروند (nice, good, bad, beautiful).
- نظر خاص (Specific): صفاتی که برای گروه خاصی از اسامی استفاده میشوند (delicious برای غذا، comfortable برای وسایل).
- قانون: همیشه نظر عمومی قبل از نظر خاص میآید: a nice delicious meal (نه delicious nice).
- بهترین راه یادگیری: سعی نکنید این قوانین را حفظ کنید. به جای آن، هر زمان که متنی انگلیسی میخوانید یا فیلمی میبینید، به ترتیب صفتها دقت کنید. گوش شما به تدریج به این آهنگ عادت خواهد کرد.
نتیجهگیری: حالا نوبت شماست!
تسلط بر ترتیب صفات در انگلیسی یک شبه اتفاق نمیافتد، اما با درک منطق پشت آن و استفاده از ابزارهای کمکی مانند رمز “شکار مجاز” و فرمول OSASCOMP، شما در مسیر درستی قرار گرفتهاید. به یاد داشته باشید که کلید اصلی، تمرین و تکرار است. به محیط اطراف خود نگاه کنید و سعی کنید اشیاء را با دو یا سه صفت به زبان انگلیسی توصیف کنید.
حالا شما تمام ابزارهای لازم برای تبدیل شدن به یک استاد در توصیف کردن را در اختیار دارید.
برای تمرین، همین حالا در بخش نظرات، میزی که پشت آن نشستهاید یا اتاقی که در آن هستید را با رعایت این قوانین توصیف کنید!
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا همیشه و بدون استثنا باید این ترتیب را رعایت کنم؟
در نوشتار رسمی و آکادمیک، بله. در شعر و ادبیات، نویسندگان گاهی برای تأکید این قوانین را میشکنند. در مکالمه روزمره، گاهی جابجاییهای جزئی رخ میدهد، اما ترتیب کلی (مثلاً اندازه قبل از رنگ) تقریباً همیشه ثابت است.
۲. کدام رمز بهتر است، “شکار مجاز” یا OSASCOMP؟
“شکار مجاز” یک نقطه شروع عالی و راحت برای فارسیزبانان است. OSASCOMP دقیقتر و کاملتر است. پیشنهاد ما این است که با “شکار مجاز” شروع کنید و وقتی مسلط شدید، جزئیات “سن” و “شکل” را از OSASCOMP به آن اضافه کنید.
۳. اگر ترتیب را اشتباه بگویم چه اتفاقی میافتد؟
دنیا به آخر نمیرسد! همانطور که گفتیم، احتمالاً منظور شما فهمیده میشود، اما ممکن است کمی غیرطبیعی به نظر برسید. هدف از یادگیری این قانون، طبیعی و روان صحبت کردن است.

















۱۰ دیدگاه ها
آیا قواعد ترتیب صفات در انگلیسی در متون بسیار تخصصی، برای مثال در دفترچههای راهنمای تجهیزات شکار مجاز، هم دقیقاً به همین شکل و بدون استثنا رعایت میشود؟ یا ممکن است در آن حوزهها به دلیل اولویتبندی فنی، ترتیب متفاوتی را شاهد باشیم؟
سلام سارای عزیز، سوال بسیار هوشمندانهای است.
پاسخ کوتاه این است که: بله، این قواعد عموماً برای خوانایی بهتر رعایت میشوند.
اما نکته شما کاملاً درست است؛ در متون بسیار فنی، گاهی برای تأکید روی یک ویژگی کلیدی، این ترتیب به صورت هدفمند تغییر میکند. در واقع، اولویت در آن متون با انتقال دقیق اطلاعات فنی است، نه صرفاً زیبایی ساختار جمله.
سلام. من در حال تمرین مبحث ترتیب صفات در انگلیسی هستم و میخواستم یک جمله را برای اطمینان با شما چک کنم. اگر بخواهیم یک کلبهی چوبی قدیمی و زیبا که برو توصیف کنیم، آیا عبارت «a beautiful old wooden hunting cabin» درسته؟ آیا «hunting» در اینجا به عنوان صفت هدف (Purpose) به درستی در آخر قرار گرفته؟
سلام علی عزیز،
بسیار عالیست که در حال تمرین این مبحث کاربردی هستید.
جملهی شما کاملاً صحیح و بینقص است. ترتیب «a beautiful old wooden hunting cabin» دقیقاً از قواعد پیروی میکند:
Beautiful (نظر – Opinion)
Old (سن – Age)
Wooden (جنس – Material)
Hunting (هدف – Purpose)
و بله، همانطور که خودتان اشاره کردید، «hunting» در اینجا به عنوان صفت هدف (Purpose) کاملاً درست در جایگاه آخر، یعنی قبل از اسم (cabin)، قرار گرفته است.
سلام، ممنون بابت مقاله مفصل و کاربردیتون. من همیشه با ترتیب صفات در انگلیسی مشکل داشتم، مخصوصاً وقتی چند تا صفت پشت سر هم میاد. تو مقاله خیلی خوب توضیح داده بودید ولی هنوز برام سواله: آیا همیشه باید دقیقاً همون قانون ثابت رو رعایت کنیم یا مثل اصطلاح “شکار مجاز در انگلیسی” بعضی وقتا استثناء هم داریم؟
سلام امیرحسین عزیز ، سوالتان عالی است.
یک قانون ساده وجود دارد: اگر توانستید جای دو صفت را با هم عوض کنید یا بینشان «و» بگذارید و معنی داد، بینشان ویرگول (comma) بگذارید.
expensive, beautiful car درسته، چون میشه گفت beautiful and expensive.
big red car درسته، چون نمیشه گفت red and big car.
به همین سادگی!
سلام، مقاله خیلی عالی و کاربردی بود، واقعاً دغدغهی خیلیهاست این قضیه! من همیشه موقع صحبت کردن یا نوشتن، بهخصوص وقتی تعداد صفات زیاد میشه، تو ترتیب صفات در انگلیسی گیر میکنم. سوالی که برام پیش اومده اینه که اگه بخوایم از ترتیب صفات در انگلیسی با رمز استفاده کنیم (مثل اون رمزی که گفته میشه)، آیا این رمز همیشه جواب میده؟
سارا جان، رمزهایی که برای حفظ ترتیب صفات در انگلیسی (مثل OSASCOMP یا دیگر رمزها) وجود دارند، تقریباً همیشه جواب میدهند و بهترین راهکار برای یادگیری این قانون هستند. این رمزها صرفاً خلاصهای از دستهبندیهای ثابت زبان انگلیسی برای صفات هستند (Opinion, Size, Age, Shape, Color, Origin, Material, Purpose). تا زمانی که صفات شما در یکی از این دستهها قرار بگیرند، پیروی از ترتیب رمز، یک جمله کاملاً طبیعی و صحیح به شما میدهد.
پس، با اطمینان از رمزها استفاده کن، چون قانون ترتیب صفات، یک قاعده ثابت است نه استثنا.
من خیلی جاها دیدم که تأکید زیادی روی حفظ کردن ترتیب صفات در انگلیسی هست، ولی واقعاً حفظ کردن اون همه اسم سخته. سوالم اینه که چطور بفهمیم استفاده از یک صفت خاص شکار مجاز در انگلیسی هست یا نه؟ منظورم اینه که مثلاً اگه بخوایم بگیم “a beautiful big old wooden table” (یک میز چوبی قدیمی بزرگ زیبا)، آیا ترکیب بعضی از این صفات با هم (مثلاً Opinion با Size) اصلاً مجاز و رایج هست؟
فرزاد جان، نگرانی شما در مورد ترکیب مجاز صفات کاملاً بهجاست. در واقع، مشکل فقط ترتیب (Order) نیست، بلکه همنشینی (Collocation) صفات هم مهمه. بله، ترکیب صفاتی مثل Opinion (زیبا) با Size (بزرگ) و Age (قدیمی) در مثال شما (a beautiful big old wooden table) کاملاً مجاز و رایج است و اتفاقاً ساختار صحیح همینه.
نکته مهم این است که شما باید از هفت دستهبندی اصلی صفات (Opinion, Size, Age, Shape, Color, Origin, Material) پیروی کنید و مطمئن شوید که صفات انتخابی شما مربوط و لازم برای توصیف آن اسم هستند. حفظ کردن ترتیب این دستهبندیها، کلید اصلی ساختن ترکیبهای مجاز است.